Drohiczyn

To pierwszy na tym blogu wyjazd zimowy, ale już wiem, że nie ostatni. Warunkiem jest tylko piękna zima, taka jak w tym roku. Nie można marnować takich dni!

Pojechałam do Drohiczyna na Święto Jordanu i w tym momencie nie nastawiałam się na więcej. Nie sądziłam, że w tak silny mróz i przy takim śniegu uda mi się wszędzie dojść i wszystko zobaczyć. A wyszło idealnie: słońce, bezchmurne niebo, kościoły otwarte, cudowne spacery nad Bugiem, bez tłumów.

Po Święcie Jordanu

Święto Jordanu to coś, czego zapomnieć się nie da...

Drohiczyn jest jednym z najstarszych miast na Podlasiu. Powstał w XI w. i był ważnym punktem strategicznym na szlaku handlowym. Nie miał łatwej historii. Przetrwał najazdy Jadźwingów, Litwinów, Krzyżaków, Tatarów krymskich, Szwedów, wojska siedmiogrodzkie i moskiewskie, były też pożary i epidemie. Miasto przechodziło z rąk do rąk. Dopiero w 1569 aktem Unii Lubelskiej został wraz z całym Podlasiem włączony do Polski. I stracił na tym, ponieważ przestał być miastem granicznym - przeniesiono urzędy, ucierpiał handel.

Zabytki to przede wszystkim obiekty sakralne. Do tej pory trwają przy nich prace.

W barokowym zespole klasztoru franciszkanów najbardziej wyróżnia się bryła kościoła p. w. Wniebowzięcia N. M. P., wzniesionego na miejscu starego, drewnianego kościoła, z 1409 roku, który powstał w miejscu pierwszej świątyni pod wezwaniem Przeczystej Bogarodzicy. Według tradycji, koronował się w niej Daniel Romanowicz. W 1832 roku, po klęsce powstania listopadowego, kościół pofranciszkański został zamieniony na cerkiew (...). W budynkach klasztornych urządzono więzienie, a po upadku powstania styczniowego – koszary dla wojska. W 1897 (...) umieszczono w nich szkołę kształcącą nauczycieli szkół wiejskich, która z kolei w 1904 roku została przekształcona w szkołę żeńską. Po odzyskaniu niepodległości (...) gimnazjum im. J. l. Kraszewskiego. Rozpoczęto też renowację kościoła. Jednak w czasie drugiej wojny światowej uległ on ponownej dewastacji. Sowieci urządzili w nim śmietnik, a wycofując się z miasteczka 23 czerwca 1941 roku podpalili świątynię.

                                                                                                                           drohiczyn.pl

Kościół Wniebowzięcia NMP, 1640-1660, 1730-1770, 1840, 1946, dzwonnica, 1778, klasztor, 1730-1751, 1918, 1946; ul. Kraszewskiego 4

W klasztorze obecnie mieści się, bardzo ciekawe, Muzeum Diecezjalne z największą w Europie kolekcją ornatów z pasów kontuszowych.

Stróżówka, pozostałości ogrodzenia z bramą, XVIII w., remont., częściowo rozebrane w 1934, remont. na pocz. XXI w.

Stróżówka to d. izba tradycji, obecnie kapliczka św. Antoniego Padewskiego.

Stróżówka i oficyna, XVIII w.

W 1897, gdy w klasztorze mieściły się koszary 152 Włodzimierskiego Pułku, oficyna służyła za mieszkanie 1. oficera i arsenał.

Lewy ołtarz boczny - św. Antoni Padewski, prawy - św. Franciszek z Asyżu, 1775

Obraz "Wniebowzięcie" w ołtarzu głównym powstał w XX w.

Pozostałości barokowego ołtarza z obrazem św. Maksymiliana Marii Kolbego, 1980

Przy ołtarzu znajduje się informacja o złożeniu w 1972 w kościele ziemi i prochów z obozu w Oświęcimiu-Brzezince.

Kaplica MB Loretańskiej, 1695

Zachowany element d. kaplicy

Kaplica MB Loretańskiej jest jedyną na Podlasiu i 1 z 17 loretańskich kaplic w Polsce.

W jej górnej części widnieje epitafium z inskrypcją: "VENIMUS, VIDIMUS, DEUS VICIT" ("Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył"). Słowa te przypisuje się królowi Janowi III Sobieskiemu - upamiętniają zwycięstwo pod Wiedniem w 1683. Król był jednym z donatorów franciszkańskiego kościoła w Drohiczynie.

Przy wejściu do kaplicy, po lewej stronie, znajduje się ołtarz z monogramem Maryi i obrazem św. Anny z 1780.

W kościele warto też zwrócić uwagę na czarną tablicę upamiętniającą 2 oficerów niemieckich, Friedricha Haarde' a i Carla Heinza Knorra, którzy w 1939 ratowali Polaków.

Kaplica loretańska ze spłaszczoną kopułą z latarnią; ul. Szmita

Przy rynku, ob. Pl. Kościuszki, stoi cerkiew prawosławna św. Mikołaja Cudotwórcy.

Cerkiew greko-kat., ob. prawosławna św. Mikołaja Cudotwórcy, 1792, 1848

Wzniesiono ją w latach 1763-1792 jako świątynię klasztorną przy monasterze bazylianów. W 1826 roku została ona przekazana unitom. Po likwidacji kościoła unickiego w Cesarstwie Rosyjskim cerkiew ponownie oddano prawosławnym. W 1848 roku została ona przebudowana, z dostosowaniem do wymogów prawosławia. Usunięto wtedy ołtarze boczne, ambonę i organy. (...) 19 stycznia, obchodzone jest uroczyście Święto Jordanu. Nad Bug udaje się procesja, a woda w rzece zostaje poświęcona przez trzykrotne zanurzenie w niej krzyża. Jeżeli rzeka jest skuta lodem, krzyż zanurzany jest w wykutym przeręblu.

                                                                                                                                     drohiczyn.pl

Ikonostas, XIX w.

Cerkiew prawosławna św. Mikołaja Cudotwórcy; ul. Piastowska

Spod cerkwi ul. Kościelną można dojść do katedry.

Pojezuicki kościół Trójcy Przenajświętszej, ob. katedra, 1709, XX w., dzwonnica-brama, 1885-1887

Pierwotny kościół został zbudowany dzięki szczodrości Władysława Jagiełły w 1392 roku. W 1657 roku parafię przekazano zakonowi jezuitów, którzy po 1696 roku rozpoczęli budowę nowego, orientowanego kościoła w stylu barokowym (...). W XVIII wieku w kościele odbywały się wojewódzkie i ziemskie sejmiki szlachty podlaskiej. Po kasacji zakonu jezuitów, w 1773 roku, parafię przekazano, w 1781 r., zakonowi pijarów. Kościół został zniszczony podczas I wojny światowej (...) i odbudowany w 1919 roku. Świątynia została ponownie poważnie zdewastowana wiosną 1940 roku, przez wojska rosyjskie (...) Po odbudowie powojennych zniszczeń, kościół został podniesiony do rangi Katedry Diecezji Drohiczyńskiej, ustanowionej w 1991 roku. Bezcenne skarby znajdujące się w Drohiczyńskiej Katedrze uległy zniszczeniu podczas II wojny światowej. (...) zachował się późnogotycki krucyfiks z przełomu XVI i XVII wieku, XVIII-wieczna barokowa rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, późnorenesansowa chrzcielnica w kształcie kielicha z początku XVII wieku, rokokowa monstrancja z 1786 roku, oraz obrazy z pierwszej połowy XVII wieku – Świętej Trójcy w ołtarzu głównym i Zwiastowania w nawie bocznej. W podziemiach katedry (...) chowano wojewodów i kasztelanów podlaskich (...)

                                                                                                                                    drohiczyn.pl

Dzwonnica została zbudowana z cegły pochodzącej z rozebranego skrzydła klasztoru pojezuickiego (było najbardziej zniszczone, odbudowano je w l. 1993-1995). W pobliżu znajduje się krzyż jubileuszowy z 1913. 

Ołtarz główny

Krucyfiks, XVI w.

Tron Łaski, feretron, 3 ćw. XVIII w.

Chrzcielnica, pocz. XVII w.

Tron Łaski na Podlasiu nazywany jest "Świętą Trójcą Prostyńską".

D. jezuickie Collegium Nobilium, 1747, 1929-31

D. klasztor jezuitów, ob. Kuria Diecezjalna i Wyższe Seminarium Duchowne, 1729-1744, XX w.; ul. Jana z Drohiczyna

Budynek gospodarczy, 2 poł. XVIII w.; ul. Jana z Drohiczyna/Mickiewicza

Wg zabytek.pl mieściły się tu mieszkania dla służby kościelnej (?), kuchnia, refektarz, magazyn, kino i wędzarnia. Obecnie trwa remont i adaptacja budynku na działalność kulturowo-turystyczną (wg tablicy informacyjnej). Też ogrodzenia, które jest zabytkowe.

D. klasztor jezuitów; ul. Mickiewicza

Ul. Mickiewicza prowadzi do kościoła i klasztoru benedyktynek i dalej do cmentarza.

Kościół Wszystkich Świętych, 1734-1738, 1929-1930 , klasztor, poł. XVIII w., 1958-1965

Kościół benedyktynek p. w. Wszystkich Świętych jest późnobarokową budowlą wzniesioną według projektu Pawła Fontany z fundacji braci Kuczyńskich (...). Pierwszą drewnianą świątynię, wraz z konwentem dla sióstr, w tym miejscu ufundował, w 1623 roku, Wojciech Niemira, wojewoda podlaski. Do Drohiczyna przybyła z Torunia, 1 listopada 1623 roku, wraz z trzynastoma mniszkami Zofia Kiszczanka, która została pierwszą ksienią zakonu. W 1854 roku, rząd carski nakazał zamknięcie kościoła benedyktynek. Była to kara za patriotyczną postawę zakonnic, które udzielały pomocy Powstańcom Listopadowym. Po upadku Powstania Styczniowego w zakrystii kościoła urządzono małą cerkiew pod wezwaniem św. Agapita. W 1918 roku świątynię przywrócono katolikom. (...)

Z pierwotnego wystroju zachowało się niewiele. Jest to krucyfiks z pierwszej połowy XVIII wieku, obraz św. Benedykta z pierwszej połowy XVII wieku oraz trzy rzeźby barokowe przedstawiające Chrystusa Bolesnego, św. Jana Chrzciciela i św. Marka Ewangelistę. 

                                                                                                                                    drohiczyn.pl

Benedyktynki zajmowały się edukacją dziewcząt z możnych rodów szlacheckich na Podlasiu, prowadziły resocjalizację kobiet upadłych moralnie, opiekowały się biedotą i chorymi. Podczas epidemii w 1709 i 1714 w klasztorze funkcjonował szpital.

Kościół był zamknięty. Podobno trwa tam teraz remont, chyba wymiana posadzki. Ale kiedyś wchodziłam bez problemu, więc to pewnie chwilowe. 

Cmentarz jest przede wszystkim pięknie położony, a w śniegu wyglądał bajecznie!

Cmentarz, 1803; ul. Sportowa

Bunkier Linii Mołotowa, l. 1940-41, i kwatera polskich żołnierzy poległych w II w. św.

W Drohiczynie i okolicy zachowało się 12 bunkrów.

Kilka słów o historii.

W listopadzie 1939 roku Rada Najwyższa ZSRR (...) włączyła Białostocczyznę, w tym również Drohiczyn - do ZSRR jako zachodnią część Republiki Białoruskiej. Uznano jednocześnie, że mieszkańcy tych ziem stają się obywatelami ZSRR (...)

[Drohiczyn został] przecięty w połowie zasiekami z drutu kolczastego, prawie bez żadnego domu na Rynku. Zniknęły okalające go sklepy i (...) kramy (...). Zabytkowe świątynie straszyły powybijanymi szybami. Zniknął bezpowrotnie cały folklor wielonarodowego miasta. (...)

Na początku 1941 roku można było zaobserwować coraz większą gorączkę wokół umacniania granicy z Niemcami. W mieście zaczęli stacjonować saperzy i żołnierze z batalionów roboczych. W wielkiej tajemnicy (...) budowali toczki - bunkry. (...) działania te, tj. budowa tzw. linii Mołotowa, były bardzo spóźnione.

Uderzenie Niemców [nastąpiło] wczesnym rankiem 22 czerwca 1941 roku (...)

Za okupacji niemieckiej granica na Bugu istniała w dalszym ciągu, podobnie jak za sowietów. Oddzielała Prusy Wschodnie, do których należeć miał Drohiczyn i cała Białostocczyzna, od tzw. Generalnej Guberni, do której należała już Ruska Strona. 

                                                                                                                               drohiczyn.info

Grób Zygmunta Szmita (po lewej) i rodziny Florysiaków (biały)

Zygmunt Szmit (1895-1929) był 1. burmistrzem Drohiczyna po odzyskaniu niepodległości, twórcą gimnazjum im. J. I. Kraszewskiego, muzeum regionalnego, biblioteki, archeologiem i nauczycielem.

O rodzinie Florysiaków znalazłam tylko informację, że Zbigniew Florysiak jest autorem publikacji dot. historii regionalnej, m. in. opracowania "Korczew lat okupacji niemieckiej: okruchy wspomnień".
W pobliżu jest też grobowiec prawosławny rodziny Uszakow (kim byli?).

Ciekawych grobów na pewno jest więcej, ale nie dało się zejść z głównych alei.

Do kopca też ledwo dobrnęłam.

Kopiec Pamięci Podlasia, 2009

Kopiec powstał z ziemi przywiezionej przez wiernych z diecezji drohiczyńskiej na miejscu nabożeństwa ekumenicznego odprawionego przez Jana Pawła II 10 czerwca 1999.

W Muzeum Diecezjalnym urządzono salę papieską z fotelem, na którym siedział wówczas Jan Paweł II.

A teraz to, co zachwyci chyba każdego, o każdej porze roku: spacer na Górę Zamkową, a potem nad Bug.

Góra Zamkowa

Historia zamku Drohickiego łączy się ściśle z historią samego miasta. Został w 1240 roku zburzony przez Tatarów, odbudowaniu przez Erdziwilla, zdobyty przez Trojdena w 1274 roku, potem przez Janusza Księcia Mazowieckiego (1382 r.) i zniszczony przez Jagiełłę w 1383 roku. Ostatecznie jego zburzenia w 1657 roku dokonały bandy Rakoczego i Szwedzi Karola Gustawa. W tym jednak czasie, kiedy go Szwedzi burzyli, nie była to już warownia, ale tylko obszerniejsze zabudowania, mieszczące w sobie jurysdykcje powiatowe. (...)

Na Górze Zamkowej na początku XVII w. usytuowana była wieża z aktami ziemskimi i grodzkimi. (...) Wieża była symboliczną rezydencją kasztelanów podlaskich. (...)

na (...) Górze Zamkowej [istniał] wymurowany domek, który w sobie mieścił górną i dolną wieżę, czyli miejsce na areszt cywilny i więzienie kryminalne dla szlachty. W roku 1788 wieża ta została rozebrana (...)

Zamek zniszczyła ręka ludzka, górę zaś (...) wody Bugu ciągle ją podmywając. 

                                                                                                                                         drohiczyn.info      

Schron bojowy Linii Mołotowa

Obelisk w 10. rocznicę odzyskania niepodległości

TYM CO ŻYCIE 

ODDALI ZA OJCZYZNĘ

NA WIECZNĄ CHWAŁĘ

W DNIU 10-LECIA

NIEPODLEGŁOŚCI POLSKI

MIESZKAŃCY M.

DROHICZYNA N/B

11 LISTOPADA 1928

Po zejściu z Góry Zamkowej można skierować się w lewo do cmentarza żydowskiego lub w prawo do wieży widokowej.

Cmentarz żydowski, pocz. XVI, XIX w.; Al. Jaćwieży

Zachowało się ok. 70 macew.

Gmina żydowska powstała w Drohiczynie na pocz. XVI w.

Główne skupisko żydowskich domów znajdowało się w centrum miasta, wokół rynku, wzdłuż ul. Kościelnej, Piłsudskiego (obecnie Kraszewskiego), Warszawskiej (Mickiewicza), Sokołowskiej (teraz Warszawskiej) oraz przy innych, mniejszych uliczkach, odległych od rynku nie dalej jak 150 metrów (...) Główna bóżnica była zbudowana z okazałych bali drewnianych, ze szczytem obmurowanym czerwoną cegłą (...), a znajdowała się przy ulicy Piłsudskiego 9, w niedalekim sąsiedztwie rynku (...) Drugim ważnym budynkiem był cheder – podstawowa szkoła religijna, znajdujący się przy ulicy Farnej (...)

                                                                                                                                      drohiczyn.info

XIX-wieczna synagoga spłonęła w 1941. Znalazłam tylko takie zdjęcie.

Prom na Ruską Stronę, przy samej wieży

Ruska Strona do 1795 była częścią Drohiczyna zamieszkaną przez Rusinów, z monasterem i cerkwią. W l. 1807-61 było to samodzielne miasto (Drohiczyn Ruski).

 

Drohiczyn w XII i XIII w. stał się ośrodkiem (...) przeciętym biegiem rzeki, gdzie gród sta­nowił centralny punkt osady. Podział naturalny wzdłuż rzeki podkreś­lony był odrębnością prawną i prawdopodobnie etniczną mieszkańców obu części Drohiczyna. Mieszkańcy tzw. Ruskiej Strony rządzili się zwyczajowym prawem ruskim i byli osadnikami ze wschodu; w części lackiej (z zamkiem), osiedlała się ludność polska, najczęściej z pobliskich terenów Mazowsza. (...)

Z powstaniem Księstwa Warszawskiego [1807] ruska strona Drohiczyna pozostała przy księstwie, lacka, jako część obwodu białostockiego należała do Rosji. (...)

[W 1815] część ruska znalazła się po stronie Królestwa, polska natomiast po stronie rosyjskiej, będąc właściwym Drohiczynem. Zawsze była ona zamożniejszą i ludniejszą, kiedy przeciwnie część należąca do Królestwa, przez położenie odległe od osad ludzkich i ciągłe wylewy rzeki malała coraz więcej i w roku 1863 (...) [Drohiczyn Ruski] zamieniony został na osadę wiejską (...) już od dawna strona ruska Drohiczyna była w rzeczywistości wioską, której ludność nieznacznie przekraczała 300 mieszkańców.

                                                                                                                                  drohiczyn.info     

W 1921 Ruska Strona liczyła 16 mieszkańców. Obecnie przez rzekę widać kilka zabudowań.

Widok z wieży na d. klasztor jezuitów

Nie można nie wspomnieć o pięknych, drewnianych domach, które są, niestety, w większości opuszczone. 

Ul. Kraszewskiego

Dom Wasilewskich, 1905; Pl. Kościuszki 23

Dom jest zabytkiem. W międzywojniu był tam sklep, później zegarmistrz (zabytek.pl).

Ul. Mickiewicza (do 1965 Warszawska)

Na domu zachowała się tabliczka z dawną nazwą ulicy. Na stronie drohiczyn.info doczytałam, że "zmieniono m.in. nazwę ulicy Warszawskiej na ulicę Nieznanego Żołnierza i Mickiewicza, mimo że była to oś rozwo­ju miasta, część starego szlaku handlowego do Warszawy i na Mazow­sze."

Ładnych domów jest, oczywiście, więcej.

I jeszcze kilka pomników.

Pomnik Konstytucji 3 Maja; Pl. Kościuszki

NA PAMIĄTKĘ

ZMARTWYCHWSTANIA

POLSKI W ROCZNICĘ

KONSTYTUCJI

3-GO MAJA 1919 R.

"SOLIDARNOŚĆ"

 11 LISTOPADA 1981

Pomnik Armii Krajowej, 2000

Kamieniem węgielnym Pomnika jest łuska pocisku artyleryjskiego wypełniona ziemią z polskich cmentarzy wojennych w Katyniu, Miednoje, na Westerplatte, Monte Cassino, oraz z Kwatery Powstańców Warszawy. 

                                           tablica informacyjna

Pomnik AK powstał ze zbiórek publicznych, m.in. od Daniela Olbrychskiego.

Ul. Jagiellończyka 4

STRAŻAKOM

CO SWE ŻYCIE ODDALI

W OBRONIE OJCZYZNY

NA WIECZNĄ CHWAŁĘ

W DNIU 70-LECIA OSP

mieszk. m. Drohiczyna

1899                       1969

Na ul. Szmita jest też głaz upamiętniający 750 rocznicę Zjazdu Drohiczyńskiego i koronację Daniela Romanowicza na króla Rusi (1253).

Położenie nad Bugiem jest ogromnym atutem Drohiczyna. Nad rzekę chodziłam kilka razy dziennie.

Od lewej: katedra, Góra Zamkowa, cerkiew, kościół Wniebowzięcia NMP

Godz. 15.10

Chwilę później zobaczyłam 2 wydry europejskie! Biegały, krzyczały, nurkowały i wychodziły na lód. Trochę udało mi się nagrać.

.

To była moja druga wizyta w Drohiczynie, po wielu latach. Zamierzam wrócić na wiosnę, żeby przepłynąć promem na Ruską Stronę i iść do pałacu w Korczewie. Chcę też zobaczyć kapliczkę św. Nepomucena po renowacji i przejść przez mostek na Wyspę Majówkę.

https://www.drohiczyn.info/strona/historia/

https://parafiadrohiczyn.pl/index.php/o-parafii/rys-historyczny/

https://www.drohiczyn.info/strona/drohiczyn-wczoraj-i-dzis/

https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Drohiczyn&strona=11

https://www.drohiczyn.info/strona/lista-zabytkow/

https://drohiczyn.pl/?page_id=2792

Nieistniejące obiekty

http://turystykakulturowa.eu/wp/2020/12/swieto-jordanu-epifanii-najwieksze-swieto-prawoslawne/

facebook.com/zagubek/   warto odwiedzić