Polska Wzdłuż Szosy: Łęczyca

Łęczyca to nieduże miasto otoczone polami. Tak to wygląda na mapie. Tymczasem na tak małym obszarze kryje się ogrom historii i zabytków! Łęczyca to stolica historycznej ziemi łęczyckiej i ziemi łęczycko-sieradzkiej, od XI do XIV w. stolica prowincji łęczyckiej i księstwa łęczyckiego, od XIV do XVIII w. stolica województwa łęczyckiego i powiatu łęczyckiego. Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Historia Łęczycy rozpoczęła się w Tumie pod koniec VIII w., kiedy to powstał pierwszy gród plemienny. Funkcjonował do 1 poł. XIV w. To była dawna Łęczyca. Obecne miasto otrzymało prawa miejskie przed 1267.

A teraz zwiedzanie.

Pl. Kościuszki

Pod nr 32 znajduje się d. Hotel Polski z poł. XIX w. Cały rynek otaczają piękne, stare kamienice.

Ratusz, 1788-90, przebud. na pocz. XX w., 2005-07

Marmurową tablicę pamiątkową z 1788 wmurowano w ścianę ratusza.

Pomnik MB przed ratuszem, 1918, 1946

W budynku z poł. XIX w. na ul. Poznańskiej 6 mieścił się dom urszulanek:

DO TEGO DOMU W 1932 ROKU

ŚWIĘTA

URSZULA LEDÓCHOWSKA

SPROWADZIŁA

SIOSTRY URSZULANKI SJK

I WIELOKROTNIE

W NIM PRZEBYWAŁA

Jak się dowiedziałam, ul. Poznańska jeszcze niedawno nie była zbytnio reprezentacyjna. Ciężko w to dzisiaj uwierzyć. Mieszkałam naprzeciwko domu urszulanek i stamtąd poszłam prosto do Topoli Królewskiej (kościoły, dworek i folwark).

Zamek, XIV-XVIII w., wieża bramna i wieża zamkowa (Szlachecka)

Od początku istnienia był rezydencją królewską, później siedzibą starosty łęczyckiego. (...) gościł trzech polskich królów: Władysława Jagiełłę, Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta III Wazę. Władysław Jagiełło przebywał tutaj 36 razy. Powodem tak częstych wizyt monarchy były sprawy państwowe (najczęściej sądy), wojny z zakonem krzyżackim i zjazdy generalne. Zamek tworzył wraz z miejskimi fortyfikacjami jeden system obronny, choć był oddzielony od miasta fosą z mostem zwodzonym. (...)

Zamek został wzniesiony przez króla Kazimierza Wielkiego (...) na sztucznie usypanym kopcu wysokości 5 m. (...) od czasu potopu szwedzkiego obiekt pozostał ruiną. W 1769 r. zrujnowany zamek i miasto zdobył w walce z konfederatami barskimi rosyjski gen. Iwan Drewicz. Dewastacja zamku postępowała w 2. poł. XVIII w. (...) Od 1831 r. właścicielem zamkowych ruin stało się miasto, dysponentem został zaś burmistrz Łęczycy, który (...) rozpoczął sprzedaż cegieł z [zamkowych] murów. (...) W 1841 r. miasto stało się legalnie właścicielem zamku i przez kolejne lata 2. poł. XIX w. okoliczni mieszkańcy wykorzystywali pozostałości zamku jako źródło tanich materiałów budowlanych. (...) Zachowane mury były zabezpieczane (...) w okresie międzywojennym. W czasie II wojny światowej zamek nie został bardziej zdewastowany (...) W 1964 r. przystąpiono do odbudowy i rekonstrukcji zamku (...)

zabytek.pl

Na fotopolska.eu można zobaczyć, jak zamek wyglądał w przeszłości.

W zamku mieści się bardzo ciekawe Muzeum. Szczególnie zainteresuje wielbicieli Boruty :), ale nie tylko. Warto zwrócić uwagę na chustę kamelową, typową dla regionu.

Dom Nowy, XVI, XX w.

XIX-wieczna prochownia na reliktach Domu Starego, XIV, XVI, XVIII, XX w.

Widok z wieży na rynek

Widok z wieży na kościół i klasztor bernardynów

Kościół mija się idąc do Topoli Królewskiej (ścieżka pieszo-rowerowa), którą widać w oddali.

Kościół i klasztor pw. Niepokalanego Poczęcia NMP (bernardyni), 1 poł. XVII w.

Znalazłam podobne zdjęcie z 1916.

Figura MB, 1855

Kościół jest przepiękny i dość łatwo dostępny.

Wnętrze pochodzi z XVII-XVIII w.

Zespół klasztorny dominikanów (kościół i klasztor), poł. XIV w., k. XVIII w., k. XIX w.

W l. 1801-2006 mieściło się tu więzienie. Po prawej stronie powyższego zdjęcia widać budynek administracji zakładu karnego.

Kręcono tu sceny do wielu filmów, m.in. "Vabank", "Papusza", "Ludzie i bogowie", "Wojenne dziewczyny", i teledyski.

W artykule "Te filmy, seriale i teledyski kręcono na terenie łęczyckiego więzienia" jest galeria zdjęć.

Kościół św. Andrzeja, XV, XVII-XIX w.

Kaplica MB wybudowana w 1 poł. XVII w. przez Jakuba Szczawińskiego

Jakub Szczawiński z Ozorkowa herbu Prawdzic, starosta łęczycki i wojewoda brzesko-kujawski, wybudował po południowej stronie prezbiterium kaplicę pw. Matki Boskiej, zwaną kaplicą Szczawińskich.

Kaplica Pana Jezusa Ukrzyżowanego, XVII w.

W 1646 r. ks. Szymon Langich (Łęczycki) ufundował kaplicę pw. Chrystusa Ukrzyżowanego, przylegającą do południowej nawy.

Klasztor norbertanek, ob. urszulanek, 1605, XIX w., dobudowany do murów obronnych

To nadal teren kościoła.

GMACH TEN WYSTAWIONY JAKO

KOŚCIÓŁ I KLASZTOR P.P. NORBERTANEK

PRZEZ MIKOŁAJA SZCZAWIŃSKIEGO KASZTELANA ŁĘCZYCKIEGO

ZA PANOWANIA ZYGMUNTA III

ODRESTAUROWANY PRZEZ WŁAŚCICIELKĘ

WŁADYSŁAWĘ Z ZAKRZEWSKICH STARZYŃSKĄ

W 1877 R.

Baszta obronna, XIV w., od XVIII w. dzwonnica kościoła św. Andrzeja

Baszta jest jedyną zachowaną wieżą XIV-wiecznych fortyfikacji miejskich.

D. klasztor norbertanek od ul. Belwederskiej

Stąd najlepiej widać mury miejskie.

A teraz mały przegląd architektury.

Szkoła im. Jadwigi Grodzkiej, d. seminarium nauczycielskie im. Grzegorza Piramowicza, 1 poł. XIX w.; al. Jana Pawła II 1

Zdjęcie z l. 1890-1900.

Dom, 4 ćw. XIX w.; ul. Belwederska 21

Dom, 1 poł. XIX w.; ul. Kilińskiego 5

Kamienica, 4 ćw. XIX w; Przedrynek 14

Dom, 2 ćw. XIX w.; ul. Kaliska 7

Ul. Kaliska 7

Moją uwagę zwrócił budynek na Kaliskiej 7, a szczególnie te otwory w progu. Myślałam, że to d. synagoga, bo miała być na rogu Szpitalnej i Kaliskiej, ale jednak nie. Zorientowałam się dopiero po powrocie.

Mała Synagoga, łaźnia żydowska i dom rabina mieściły się w budynku z 4 ćw. XIX w. na ul. Kaliskiej 8, a na pobliskim skwerze stała synagoga z 1787.

Cmentarz żydowski z 2 poł. XV w. już nie istnieje. Znajdował się w północnej części miasta.

Na zdjęciu poniżej prawdopodobnie widać miejsce, w którym znajdowało się wejście z rynku do getta (zdjęcia).

Dom, 1 ćw. XIX w.; ul. Żydowska 1

Cmentarz ewangelicki powstał ok. 1823 przy ul. Górniczej. Warto zobaczyć.

Na zdjęciu poniżej Grób Weterana, ppłk. Adama Szuberta h. Wieniec (zm. 1844) oraz płyta nagrobna ze swastyką z 1942. W tle widać wieżę szybową "Łęczyca I" kopalni rudy żelaza z l. 1955-1960 XX w.

Cmentarz prawosławny z 1 poł. XIX w. jest obecnie częścią rzymskokatolickiego. Koszary i cerkiew były przy ul. Kaliskiej (koszary istnieją).

Żeliwna kolumna na grobie Olimpiady Iwanownej to najstarszy pomnik prawosławny (1844) i jeden z najstarszych na całym cmentarzu, którego korzenie sięgają końca XVIII w. A wg mnie jeden z najpiękniejszych, jakie widziałam.

Oprócz grobów Rosjan i rosyjskiego cmentarza z I w. św., jest też kwatera niemiecka z pomnikiem wojennym.

Dzwonnica i brama cmentarna powstały w poł. XIX w. Dzwonnica przy wejściu to chyba rzadkość. Aleja prowadzi prosto do kaplicy grobowej rodziny Janickich, również z poł. XIX w. Dalej są polskie kwatery żołnierskie.

W Łęczycy i dookoła niej jest dużo terenów zielonych. Do Topoli Królewskiej szłam przez "Obszar Natura 2000. Pradolina Bzury-Neru".

Z kolei park miejski minęłam idąc do Tumu. Został założony pod koniec XVIII w., a przekształcany w l. 1828-30. Jest w nim piękna aleja grabowa i tężnia. Tężnia jest też nad zalewem.

Nad zalewem czekałam na pociąg, bo jest blisko dworca.

Zalew Miejski

Dworzec, 1925

Na koniec budynki, na które nie patrzyłam świadomie, a teraz widzę, że na to zasługują:

Kaliska 38 - dworzec kolei wąskotorowej (Krośniewickiej Kolei Dojazdowej), ok. 1915-1925

Kaliska 63 -"Monopol" / koszary wojskowe, k. XIX w./1 ćw. XX w. (zdj. z 1941)

Wg artykułu na stronie leczyca.info.pl znajdowała się tam "rosyjska gorzelnia, a w czasie I wojny światowej gmach pełnił rolę seminarium nauczycielskiego. Koszary istniały do wybuchu wojny we wrześniu 1939 r."

Kazimierza Odnowiciela 7 - magazyn wojsk pruskich / "Gmach Ostromyślińskich", 1 poł. XIX w.

Kilińskiego 4 - szpital św. Mikołaja, 1841/2 poł. XX w. (zdj. z 1930)

Ozorkowska 24 - plebania kościoła ewangelicko-augsburskiego, 4 ćw. XIX w.

Ozorkowskie Przedmieście 3 i 5 - Domy Tkaczy, 1 ćw. XIX w.

Ozorkowskie Przedmieście 9 - Szkoła Realna, poł. XIX w. (Zdj. z 1930)

Jeszcze nigdy tyle nie przegapiłam...

https://leczyca.info.pl/leczyca-historia/

https://leczyca.info.pl/informator/o-miescie/

https://zabytek.pl/pl/obiekty/leczyca-zamek

https://diecezja.lowicz.pl/parafia/sw-andrzeja-apostola-w-leczycy/

https://www.schondorf.pl/wyprawy/cmentarz-ewangelicki-leczyca/

file:///C:/Users/User/Downloads/Cerkiew_i_cmentarz_prawos%C5%82awny_w_%C5%81%C4%99.pdf