Zielona Góra: Ochla

Ochla ma do zaoferowania znacznie więcej niż świetny skansen, z którym zazwyczaj jest kojarzona. Przekonałam się o tym chodząc po omacku, pewne rzeczy znajdując sama, a o innych powiedzieli mi ludzie. Przy wejściu do parku jest tablica informacyjna i mapka z zabytkami.

Ochla ma starą metrykę, sięgającą najpewniej początków XIII wieku. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1305 roku (...). Pierwszymi znanymi właścicielami wsi (...) byli Hans i Kunz von Knobelsdorff. Przed rokiem 1532 nastąpił podział miejscowości na Ochlę Górną, której właścicielem był Christoph von Knobelsdorff i Środ­kowo-Dolną, którą władał Nickel von Rothenburg. (...) W 2. poł. XVII wie­ku Ochla przeszła na własność rodu von Unruh [należała do nich również Racula i Zatonie].  

                                                                                                                                  lwkz.pl

Idąc od skansenu, doszłam do tego pomnika i przy nim skręciłam w prawo.

1305 - 2005

700 - Lecie

Hermannivilla

Ochelhermsdorf - Ochla

Najpierw znalazłam kościół, a przy nim płyty nagrobne. Najważniejsza jest ukryta za krzakami - dlaczego jej nie wyeksponowano? To przecież historia...

Kościół Najświętszej Trójcy, XIII/XIV, XV (zakrystia), XVII, XVIII w. (kruchta), 1983 (wieża)

Ze strony diecezjazg.pl wiadomo, że "o kościele zbudowanym w tej miejscowości mówią papieskie Obwieszczenia Awiniońskie z 1376 r. W 1525 r. dziedzic wsi Ernst von Knobelsdorf wraz z księdzem i mieszkańcami Ochli przeszli na protestantyzm. W 1654 r. kościół powrócił we władanie katolików. W 1741 r. władze pruskie włączyły kościół w Ochli do parafii w Świdnicy. Po II wojnie światowej w Ochli osiedlili się przesiedleńcy z Kresów Wschodnich oraz z okolic Poznania i Warszawy."

Płyta nagrobna rycerza z rodu von Knobelsdorf, prawdopodobnie Christopha von Knobelsdorf, ówczesnego właściciela wsi. 

Piękna płyta z 2 poł. XVI w. W 2 częściach, bo musiałam przytrzymać krzaki.

Krzyż pokutny to kolejna ciekawa rzecz, której nie wolno przegapić. Jest po lewej stronie schodów prowadzących do kościoła, blisko figur.

W 1604 roku koło kościoła katolickiego miało miejsce zabójstwo pasterza przez rycerza v. Rothenburg. W miejscu tym postawiony został przez zabójcę krzyż pokutny.

                                             zabytek.pl

Na tej samej stronie jeszcze jedna ciekawostka z życia Ochli:

Jedna z mieszkanek osady (...) została w 1665 roku spalona na stosie za "konszachty z diabłem i zamawianie krów."

Płyty nagrobne synów, prawdopodobnie Christopha von Knobelsdorf, poł. XVI w.

Dwór znajduje się niedaleko kościoła.

Barokowy dwór Ottona Friedricha von Unruha, 1684, w tzw. Ochli Górnej

Barokowy dwór w Ochli został wzniesiony w latach 1684–1687 z inicjatywy Ottona Friedricha von Unruha jako reprezentacyjna rezydencja szlachecka i cenny przykład śląskiej architektury barokowej. W trakcie swojej historii dwór wielokrotnie zmieniał właścicieli (...) w 1927 r. ogrodnik Albert Bohr [ostatni właściciel dworu, do 1945] założył przy dworze rozległe gospodarstwo ogrodnicze. Po II wojnie światowej (...) budynek był wykorzystywany na cele mieszkalne. Od 1982 r. dwór stanowi własność Muzeum Etnograficznego w Zielonej Górze-Ochli. W latach 80. i 90. XX w. prowadzono prace zabezpieczające i częściowe konserwacje. Kompleksowa rewitalizacja zrealizowana w latach 2023–2024 przywróciła obiektowi jego historyczny charakter. Obecnie dwór funkcjonuje jako Centrum Kultur Europejskich (...).

                                                                                                                   muzeumochla.pl

We dworze znajdowała się kaplica dla protestantów w okresie, gdy nie mieli oni własnej świątyni.

Inskrypcja fundatora, Otto Unruha, i rok budowy dworu

"W 1684 roku zostało zapisane Ernst Otto Unrugh upodobany, polubiony teren pod moją budowę, niech stoi w świecie tak długo i od wypadku Bóg ochroni i zachowa"

Dąb "Nikodem", ponad 250 lat

Ok. 1930 majątek rozparcelowano. Ucierpiało wtedy otoczenie dworu, zwłaszcza park.

Z pierwotnego wyposażenia i wystroju zachowały się cztery kominki oraz bogata dekoracja sztukatorska z elementami roślinnymi i symbolicznymi przedstawieniami figuralnymi.

                                                              lwkz.pl

Po zwiedzeniu dworu wróciłam pod kościół, żeby odszukać kamień pokutny, o którym się dopiero co dowiedziałam, i poszłam dalej w kierunku pałacu. Pierwszy budynek, jaki zobaczyłam przy głównej drodze, zrobił na mnie duże wrażenie.

Zajazd / dom pracowników folwarku / oficyna dworska?, pocz. XIX w.?; ul. Żagańska 9, 11

To część zespołu pałacowo- folwarcznego z XVIII i XIX w.

Obeszłam pałac dookoła. Od strony parku prowadzi do niego aleja dębowa. Park powstał na pocz. XIX w.

Pałac Jana Adolfa Schneidera, 1792, w tzw. Ochli Dolnej

Pałac w Ochli wchodzi w skład dawnego założenia pałacowo-folwarcznego położonego w tzw. Ochli Dolnej. Usytuowany jest w południowo-zachodniej części wsi. Z dawnego założenia folwarcznego (...) pozostały budynki dawnej ujeż­dżalni i mieszkania służby folwarcznej, oficyna, dwie stodoły, budynek owczarni, zaś na wschód usytuowane są resztki parku założonego w początkach XIX wieku oraz fragment wygradzającego ceglanego muru. W chwili obecnej pałac pełni funkcję mieszkalną. (...)

Klasycystyczny pałac zbudowany został w 1792 roku staraniem Jana Adolfa Schneidera. Projektantem obiektu był zapewne nierozpoznany architekt, wywodzący się z kręgu szko­ły berlińsko-poczdamskiej. (...)

Po II wojnie światowej w latach 1968-1972 przeprowadzono kapitalny remont pałacu, adaptując go na mieszkania gminne dla 14 rodzin. Wprowadzono wtedy nowe podziały wnętrz, częściowo usunięto stolarkę okienną i drzwiową, w tym drzwi wejściowe, wymie­niono podłogi.

                                                                                                                              lwkz.pl

Oficyna dworska / mieszkania służby folwarcznej i ujeżdżalnia, XVIII/XIX w.

Wieżę zobaczyłam z daleka. Pomogła też powyższa mapka.

Wieża kościoła ewangelickiego, 1889

Wieża jest pozostałością po szachulcowym kościele ewangelickim z 1745 rozebranym w 1955.

Znalazłam tylko jedno zdjęcie.

W pobliżu kościoła ewangelickiego stał niegdyś pomnik wojenny (zdjęcie z l. 1940-45), później przerobiony na kapliczkę.

Na bruku przed pomnikiem znajduje się płytka z datą 1945.  

D. pomnik Ofiar Wojny Pruskiej, k. XIX w., rozbudowany w l. 20. XX w.

Wojny Pruskie, toczone w XIX w. kolejno z Danią, Austrią i Francją, doprowadziły do zjednoczenia Niemiec. 

Takich pomników było, oczywiście, więcej, ale albo się nie zachowały, albo zostały przerobione na kapliczki, jak to często bywa. Dla zainteresowanych tematem polecam świetny artykuł ze zdjęciami.

Zdecydowanie warto poświęcić na Ochlę cały dzień. Do Zielonej Góry należy dopiero od 2015, więc ma zupełnie inny klimat niż reszta miasta.

https://lwkz.pl/monument/ochla-dwor-i-palac/ 

https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-214075?setlang=1      pałac

https://zabytek.pl/pl/obiekty/zielona-gora-palac-i      dwór

https://muzeumochla.pl/zwiedzanie/barokowy-dwor/

https://zielonogorskie.com/ochla/

Kościół p.w. Najświętszej Trójcy (dawniej Wszystkich Świętych)

https://diecezjazg.pl/cm-business/zielona-gora-pw-najswietszej-trojcy/

Dwór - plan sytuacyjny

Zespół pałacowy i folwarczny Dolna Ochla