Moją bazą wypadową były Bronowice, spokojniejsze niż Łęknica. Z obu miejscowości można się dostać zarówno do Geoparku, jak i Parku Mużakowskiego. Z Łęknicy wracałam czerwonym Szlakiem Kolejowo-Górniczym do Nowych Czapli i wychodziłam koło Geoparku. Cudowna trasa!
Najpierw trochę historii ze strony pgi.gov.pl, a potem już tylko zdjęcia, które mówią wszystko. To trzeba zobaczyć, najlepiej na własne oczy.
Łuk Mużakowa od połowy XIX wieku do lat 70-tych XX wieku, był obszarem eksploatacji węgla brunatnego, iłów i glin ceramicznych oraz kruszywa naturalnego. Eksploatacja była prowadzona metodą odkrywkową a także, w przypadku węgla, również metodą podziemną. (...)
Jedną z większych kopalń węgla brunatnego na terenie polskiej części Łuku Mużakowa była „Babina”. W jej skład wchodziła brykietownia i cegielnia. Została założona w 1921 r. jako spółka „Babina Braunkohlenverwertung G.m.b.H.” z siedzibą w Bad Muskau. Obok spółki akcyjnej Braunkohlen-und Brikett-Industrie A.G. w Berlinie udziałowcem przedsiębiorstwa była rodzina von Arnim [właściciele Mużakowa]. (...) W wyniku działań wojennych kopalnie węgla brunatnego w omawianym regionie nie zostały poważnie zniszczone. Częściowo zatopiona i zaminowana kopalnia „Babina” została przejęta w 1945 r. przez Zjednoczenie Przemysłu Węgla Brunatnego w Żarach (...) Produkcję wznowiono w 1946 r. (...) Kopalnia uznana została za nierentowną i zlikwidowana z dniem 31 grudnia 1973 r.
(...) Obecnie mamy tutaj do czynienia z niespotykanym gdzie indziej krajobrazem pogórniczym, gdzie dominują zbiorniki poeksploatacyjne wypełnione różnobarwnymi wodami, liczne formy erozyjne rozwinięte na ich wysokich krawędziach oraz odsłonięcia geologiczne skał tzw. formacji burowęglowych. (...)
Ścieżka geoturystyczna znajduje się w granicach przedwojennej kopalni "Babina" (w jęz. łużyckim "babcia") i powojennej kopalni "Przyjaźń Narodów - szyb Babina", czynnych w l. 1921-73. Jest dużo tablic informacyjnych, kilka wiat i wieża widokowa.
Zaczęłam od strony Nowych Czapli, a wyszłam w Łęknicy. Zajęło mi to ok. 3 godzin.
 |
| Tu było wejście do kopalni podziemnej |
 |
| "Afryka" - największy zbiornik pokopalniany w polskiej cz. Łuku Mużakowa |
 |
| Widok z wieży na "Grzbiet słonia" (fragm. zwałowisk) |
 |
| "Afryka" |
Powierzchnia zbiornika to ponad 20ha, a maksymalna głębokość 24m. Powstał on na skutek wypełnienia wodą opadową i częściowo podziemną wyrobiska odkrywkowego powojennej kopalni „Przyjaźń Narodów – Szyb Babina”.
lipinki.zielonagora.lasy.gov.pl
Na jego dnie mogą się jeszcze znajdować maszyny wydobywcze, m.in. 2 duże koparki.
 |
| "Afryka" |
 |
| "Afryka" |
 |
| "Afryka" |
 |
| "Afryka" |
 |
| Źródło kwaśnych wód kopalnianych |
 |
| Przy źródełku wód kopalnianych |
 |
| Przy źródełku wód kopalnianych |
 |
| Wychodnia węgla brunatnego |
 |
| "Zatopiony las" w niecce zapadliskowej wypełnionej wodą ze związkami siarki w miejscu wyrobisk kopalni podziemnej |
Zapadliska kopalni podziemnej (...) to długie, nieckowate zagłębienia z silnie kwaśną wodą i znaczną zawartością żelaza. Widoczne obniżenia są efektem wydobywania tu niegdyś pokładów węgla, ułożenie jezior nakreśla przebieg chodników kopalnianych. Po skończonej eksploatacji surowca, wyrobiska były niwelowane metodą „na zawał”. Oznacza to, że likwidowano jedynie obudowę, a przestrzenie chodników oraz komór kopalnianych pozostawiano do naturalnego zacieśnienia.
lipinki.zielonagora.lasy.gov.pl
 |
| "Zatopiony las" |
 |
| Ceglana obudowa szybu upadowego, 1928-56 |
Są 2 takie szyby niedaleko od siebie. Jeden służył do wentylacji chodników i komór, drugi pełnił funkcje transportowe.
Ten szyb prawdopodobnie mijałam idąc do Czapli. Nie szukałam, bo wtedy o nim nie wiedziałam. Podobno zdarzył się tam jakiś wypadek.
Na koniec jeszcze kilka akcentów górniczych i ciekawostek w okolicy.
 |
| Dom górniczy kopalni "Babina", XIX/XX w.; ul. Kopalniana 4 w Nowych Czaplach |
 |
| Dom górniczy w Nowych Czaplach (d. biura, pracownie); ul. Kopalniana 1 |
Kierując się w stronę bramy Geoparku, warto spojrzeć na dom po prawej stronie. Już po powrocie odkryłam, że jest to d. Zajazd "Waldhaus" w Nowych Czaplach (ul. Łęknicka 2).
 |
| Kamień z d. nazwą osady w Nowych Czaplach |
BETSAULE
ZAŁOŻONY 1748
PRZENIESIONY 1904
Rf. Klich
Informacje i zdjęcia Nowych Czapli znalazłam na stronie polska-org.pl:
(...) resztki drewnianego słupa, postawionego na skrzyżowaniu kilku dróg w 1748 roku. Zawieszony był na nim święty obraz mający chronić mieszkańców przed różnymi nieszczęściami. Nazywano go Betsaule i tę nazwę przyjęła również osada. W 1897 roku przeniesiono słup w inne miejsce, ponieważ stał na trasie budowanej właśnie linii kolejowej. W roku 1904 przeniesiono go powtórnie i dodatkowo postawiono blok granitu z krótką informacją.
Słup stał w pobliżu nieistniejącej już stacji kolejowej Braunsdorf (Bronowice). Obecnie znajduje się przy d. leśniczówce. Idąc z parkingu nie można go przegapić.
W Nowych Czaplach jest jeszcze jeden, tajemniczy, kamień. Trzeba iść ul. Krzywą, a potem w prawo po schodkach za przedszkolem. Na mapie google są zdjęcia i różne teorie: herb ze swastyką odpowiada herbowi Służby Pracy Rzeszy (RAD); herb firmy; może reprezentować pruską szlachtę. Praktycznie nic już nie widać.
 |
| Bronowice - d. dom myśliwski, pralnia, kino, ob. świetlica; ul. Kościuszki |
Tego dowiedziałam się na miejscu. Nad wejściem były rogi, ale zostały przeniesione do leśniczówki.
 |
| Kamień z kopalni, teraz przy świetlicy |
 |
| D. leśniczówka w Bronowicach; ul. Kościuszki |
 |
| Jezioro pokopalniane w Bronowicach |
Tereny są piękne i bardzo ciekawe. A robią się jeszcze ciekawsze, jak po powrocie czytam i odkrywam nowe rzeczy. Robię zdjęcia budynków intuicyjnie, a potem tropię ich historię. Bezcenne są też rozmowy z miejscowymi, tak jak było w tym przypadku.
https://www.pgi.gov.pl/images/stories/geoturystyka/luk_muzakowa/przewodnik.pdf
https://lipinki.zielonagora.lasy.gov.pl/sciezka_geoturystyczna
https://ziemialubuska.pl/pl/inspiracje/rowerem-po-geoparku
Koźma J., Maciantowicz M., Łuk Mużakowa i Zielony Las koło Żar. Przewodnik turystyczny - dziedzictwo geologiczne, przyrodnicze i kulturowe, Carbo Media Spółka z o.o., wyd. na zlecenie Nadleśnictwa Lipinki przy współpracy UM w Żarach
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz