Park Mużakowski (2) - część niemiecka

Ciąg dalszy spaceru po Parku Mużakowskim. W części niemieckiej znajduje się cała infrastruktura Parku. W Zamku można iść do kawiarni i zwiedzić bardzo ciekawą wystawę dotyczącą historii miasta.

Ze strony polskiej (z Łęknicy) do Niemiec prowadzą mosty Angielski i Podwójny, ale ja zaczęłam od zwiedzania Parku Zdrojowego i Górskiego w Bad Muskau. 

Uzdrowisko powstało w 1823, ale oficjalnie Muskau stało się Bad Muskau w 1962. Warto zaznaczyć, że PARK ZDROJOWY zaprojektowała żona Pücklera, Lucie. Była współtwórczynią Parku.

Her­mann­sbad (Łaźnia Hermanna), 1825

"ДА ЗДРАВСТВУЕТ РУСКИЙ НАРОД!"

Zachował się napis "Niech żyje naród rosyjski!" - z błędem.

Za Łaźnią Hermanna jest stacja wąskotorowej Leśnej Kolejki Mużakowskiej

To samo miejsce w l. 20. XX w.

Willa Bellevue, k. XIX w. (1921)

Ta magiczna uliczka to Berg'sche Kirchgasse. Sama w sobie jest atrakcją! Odchodzi od Kirchstraße i prowadzi do PARKU GÓRSKIEGO.  

Most Czerwony (nad wąwozem)

Widok z Parku Górskiego na Zamek

Ruiny najstarszego kościoła Górnych Łużyc w dzielnicy Berg (Alte Kapelle), pw. Jakuba, XII/XIII w.

Grób Machbuby

Drewniana dzwonnica została wzniesiona w 2006. Wtedy też poświęcono "Dzwon pojednania".

Na Starym Cmentarzu, założonym w 1550, przy kościele Wniebowzięcia NMP, znajduje się grób Machbuby.

Była Egipcjanką, która w wieku 12 lat została zakupiona przez księcia Pücklera na targu w Kairze. Była ponoć córką księcia egipskiego. Zmarła po zaledwie 6 tygodniach pobytu w Mużakowie, w 1840.

Betonowy nagrobek powstał przed 1934. Krzyż koptyjski ufundował w 2017 etiopski książę.

Ku chwale Boga i szczerej pamięci swojej rodaczki Machbuby / Książę etiopski  Asfa-Wossen Asserate

Metalowa kapsuła z sercem Machbuby została zakopana w Parku.

Na cmentarzu spoczywają także inne osoby związane z Parkiem i Pücklerem: Jacob Heinrich Rehder (1790-1852), ogrodnik i kierownik prac parkowych, oraz Leopold Schefer (1784-1862), poeta i przyjaciel Pücklera.

Jacob Heinrich Rehder

Leopold Schefer 

PARK ZAMKOWY

Wodospad przy Jeziorze Dębów 

Most Angielski, 1822, odbud. 2011

Sztuczne Jezioro Dębów (Eich­see), 1832, na przedłużeniu Nysy Hermanna

Glorietta - żeliwny pawilon widokowy

Różaneczniki

Każdy mostek ma swoją nazwę.

Most Fuksji, 1826, rekonstr. 1983, w Ogrodzie Niebieskim

Zdecydowanie najpiękniejszy most. 

A tak wyglądał w 1906.

Tak jak salony we wnętrzu

domu są różnorodnie ozdobione,

komnaty zostają przeniesione

dalej pod gołe niebo.

Fürst Pückler, 1834

Dom Kawalerski - pałac ogrodowy, te­atr, pensjonat, rezydencja Sophie von Arnim, szpital (1946-49), zakład kąpieli borowinowych

Dom Kawalerski szczęśliwie przetrwał wojnę.

Stary Zamek (Altes Schloss), XVI w., odbud. 1965

Nazwa das Al­tes Schloss (...) od­no­si się do daw­nej bra­my zam­ko­wej, któ­ra w XVII wie­ku zo­sta­ła roz­bu­do­wa­na i prze­kształ­co­na przez von Cal­len­ber­gów w sie­dzi­bę lo­kal­nej ad­mi­ni­stra­cji. Sta­rym Zam­kiem na­zwał ją do­pie­ro von Pück­ler, co wy­ni­ka­ło z po­trze­by speł­nie­nia wy­mo­gów kla­sycz­ne­go ogro­du an­giel­skie­go, uwa­run­ko­wa­ne­go ist­nie­niem ja­kie­goś star­sze­go świa­de­ctwa ar­chi­tek­to­nicz­ne­go. 

[Por­ta­l] wień­czy pod­wój­ny herb ro­dów Cal­len­berg i von Do­hna. Nad nim, w trzech ni­szach umiesz­czo­no fi­gu­ry daw­nych wła­ści­cie­li ma­jąt­ku: Fa­bia­na von Schö­naich, Car­la von Do­hna i Cur­ta Rei­ni­cke von Cal­len­berg. Rzeź­by te zo­sta­ły po­waż­nie uszko­dzo­ne pod­czas II woj­ny świa­to­wej, w zwią­zku z czym za­stą­pio­no je ale­go­rycz­ny­mi po­sta­cia­mi Dzi­ku­sa, Flo­ry i Hy­gi­ny.

                                                                                                                    zamkipolskie.com

W herbie miasta jest Dziki Człowiek ("Mużak"). To dlatego, że nazwa miasta, Mužakow, wywodzi się z języka łużyckiego i oznacza "gród mężczyzn". W tym miejscu już w 600 r. n.e. istniał gród Serbów Łużyckich.

I tu, bardzo ważna wg mnie, dygresja, dotycząca tych terenów:

(...)  Mużaków był zamieszkany aż do połowy XX w. w większości przez ludność serbołużycką. (...) język górnołużycki, lub jak nazywa się go czasami na tych terenach, wendyjski, był głównym językiem codziennej komunikacji wokół Mużakowa. Pradziadek Pücklera, Georg Alexander Heinrich Hermann von Callenberg znał język wendyjski (...) Nauczył on się tego słowiańskiego języka, ponieważ tylko w ten sposób mógł porozumiewać się ze swoimi poddanymi, a tym samym sprawnie zarządzać majątkiem. Do łużyckich korzeni odwołał się również sam Pückler (...) pisząc że (...) jest Serbołużyczaninem (dosłownie Wendem).

                                                                                                    "Słowiańskie ślady w Mużakowie"

Staw Zamkowy, 1819, na Nysie Hermanna (sztucznej odnodze Nysy)

Jezioro Lucie, inaczej Staw Zamkowy, utworzono w miejscu murów obronnych i fosy. Znalazłam prawie identyczne zdjęcie z l. 1895-1900.

Nowy Zamek (Neues Schloss), XV-XX w., podpalony w 1945, do pocz. l. 90. XX w. ruina

Nowy Zamek po­wstał na fun­da­men­tach XIII-wiecz­nej wa­row­ni go­ty­ckiej, któ­rą w XVI w. prze­bu­do­wa­no w sty­lu re­ne­san­so­wym. Był wraz z miastem centralnym punktem założenia. Odbudowano go w jego ostatniej formie, sprzed podpalenia.

Lwy, 1857 (rekonstr.)

Zgod­nie z za­ło­że­nia­mi von Pück­le­ra w miej­scu tym sta­nąć mia­ły jed­nak nie lwy, a ko­nie. Lwy fla­man­dzkie i wa­loń­skie – ja­ko zwie­rzę­ta he­ral­dycz­ne – ka­zał umie­ścić tu­taj do­pie­ro je­go na­stęp­ca, ksią­żę Fry­de­ryk Ni­der­lan­dzki.

Rzeźby te jednak nie za­cho­wa­ły się do na­szych cza­sów, gdyż w 1949 ro­ku ów­cze­sne wła­dze ka­za­ły je …prze­to­pić. Lwy zre­kon­stru­owa­no do­pie­ro w la­tach 2009-2010 ba­zu­jąc na hi­sto­rycz­nych fo­to­gra­fiach.

                                                                                                                  zamkipolskie.com

Herb von Arnim nad wejściem

Stary Zamek 

Folwark Zamkowy 

Oranżeria, 1844

D. bro­wa­r zam­ko­wy przebudowano na oranżerię.

Bardzo polecam wystawę dotyczącą historii miasta, która mieści się w wieży zamkowej. Można zobaczyć m.in. kamień węgielny kościoła wendyjskiego z monetami, części śpiewnika drezdeńskiego znalezione w 1992 na budowie domu w miejscu kościoła, wiadro gaśnicze z korzeni sosnowych z nr domu i nazwiskiem właściciela. Mnóstwo zdjęć z opisami po niemiecku i po polsku.

Stary Zamek z wieży Nowego Zamku

Nowy Zamek

Widok na rynek i Park Górski

W Bad Muskau znalazłam jeszcze jeden akcent rosyjski - cmentarz żołnierzy radzieckich widoczny z głównej ulicy, bardzo ładny budynek Ochotniczej Straży Pożarnej z 1881 (ul. Clara-Zetkin-Straße 10) i Pomnik Wielkiego Głodu w l. 1771-72 wzniesiony przez hr. Hermanna von Callenberg dla uczczenia darczyńców.

Na koniec przytoczę stwierdzenie twórcy Parku, Hermanna von Pücklera, pod którym podpisuję się rękami i nogami:

 O ile wię­cej ży­cia moż­na do­świad­czyć po­dró­żu­jąc! 

https://www.zamkipolskie.com/zagranica/niemcy/badmuskau/badmuskau.html

https://www.pgi.gov.pl/images/stories/geoturystyka/luk_muzakowa/przewodnik.pdf

https://polska-org.pl/511742,Leknica,Park_Muzakowski.html   mapa i opisy obiektów

https://parkmuzakowski.nid.pl/

https://spotkaniazzabytkami.pl/leknica-park-muzakowski-park-w-stylu-krajobrazowym/

https://spotkaniazzabytkami.pl/dziewczyna-bez-imienia/

Koźma J., Maciantowicz M., Łuk Mużakowa i Zielony Las koło Żar. Przewodnik turystyczny - dziedzictwo geologiczne, przyrodnicze i kulturowe, Carbo Media Spółka z o.o., wyd. na zlecenie Nadleśnictwa Lipinki przy współpracy UM w Żarach  

Różycki B. W. , ZACHODNIE KRESY RZECZPOSPOLITEJ Wzdłuż granicy na Odrze i Nysie Nie tylko przewodnik, Rewasz, Pruszków 2011

Justyna Michniuk – Słowiańskie ślady w Mużakowie (Cykl Łużyce i Łużyczanie)